Overeenkomsten en verschillen tussen EFT en collaboratieve therapie

20-06-2016 - Erik van der Werve

Overeenkomsten en verschillen tussen EFT en Collaboratieve therapie

Dit is een vierde blog uit de serie 'Welke relatietherapie past u?'. In deze serie blogartikelen onderzoek ik:

  1. Wat levert een vergelijking tussen de manier van werken en houding van een EFT relatietherapeut en die van een systeemtherapeut, die werkt vanuit een meer dialogische, oplossingsgerichte en narratieve benadering, op?
  2. Is er een combinatie mogelijk tussen beide manieren van denken en werken? Is het mogelijk een voorbeeld te beschrijven, waar de voordelen van EFT en collaboratief werken naar voren komen en de nadelen van beide manieren worden beperkt? 

In deze blog beschrijf ik wat een vergelijking tussen de manier van werken van een EFT relatietherapeut en een relatietherapeut, die werkt vanuit een collaboratieve benadering, oplevert. 

Overeenkomsten en verschillen

Tussen EFT en collaboratieve therapie zijn belangrijke overeenkomsten en verschillen op te merken. Als er overeenkomsten in het proces gevonden worden, betekent het ook dat beide vormen van therapie op elkaar lijken, en dat het voor een cliënt waarschijnlijk niet zoveel uitmaakt welke vorm van therapie gegeven wordt.

Zijn er verschillen in het proces dan maakt het voor partners wel verschil welke vorm van therapie gegeven wordt. Hier liggen echter kansen. Als beide vormen van therapie qua proces van elkaar verschillen, liggen er ook mogelijkheden dat ze elkaar op een betekenisvolle manier kunnen aanvullen.

Hetzelfde geldt natuurlijk voor de rol van de therapeut. Zijn er belangrijke overeenkomsten, dan maakt het voor een cliënt waarschijnlijk niet zoveel uit, in wat voor rol de therapeut in de therapie heeft. Zijn er belangrijke verschillen, dan kunnen de rollen elkaar aanvullen, maar ook tegenwerken.

Proces

Bij EFT komen cliënten in een proces dat ze zich meer gaan richten op hun beleving en emoties. Het onderliggende idee bij EFT is, dat als de emoties en hechtingsbehoeften op tafel liggen, er bij partners in de relatie ruimte ontstaat, om hun hechtingsbehoefte op een andere manier te gaan (leren) uiten.

Oplossingsgerichte therapie richt zich op de gewenste toekomst en het gewenste gedrag van cliënten. Door vragen te stellen krijgen partners steeds duidelijker voor zich, wat voor relatie ze wensen en hoe ze als partner daar een bijdrage aan kunnen leveren.

Bij narratieve therapie richt de therapie zich op de verhalen die partners over hun relatie vertellen, op de betekenis die ze aan de relatie geven . Problemen in de relatie kunnen los van de persoon worden ge-externaliseerd. Via outsider-witness gesprekken kunnen partners stap voor stap ontdekken welke verhalen bij de ander leven en hoe dit hun eigen verhalen raakt.

Op deze manier gezien, lijken EFT, oplossingsgerichte en narratieve therapie elkaar aan te vullen. Ze richten zich ieder op een ander aspect van het partner-zijn in een relatie.

Richting

Zowel EFT als oplossingsgerichte therapie geven een duidelijke richting aan in de therapie. EFT richt zich op het de-escaleren van destructieve patronen en het terugbrengen van de dialoog tussen partners. Oplossingsgerichte therapie richt zich op de gewenste toekomst van de cliënt. Therapeuten van beide therapieën  kunnen sturend zijn, de EFT therapeut meer richting het proces om ruimte te maken voor destructieve patronen, emoties en hechtingsbehoeften ende oplossingsgerichte therapeut door zijn directieve vraagstelling. Immers de vraag bepaalt het antwoord.

Bij narratieve therapie lijkt er minder sturing door de therapeut. Door verschillende gesprekken (bijvoorbeeld externaliserende gesprekken) kunnen partners hun verhalen onderzoeken en de problemen aan de kaak stellen.

Qua sturing door de therapeut, lijken aan de ene kant EFT en oplossingsgerichte therapie en aan de andere kant narratieve therapie elkaar aan te vullen.

Beschrijving veranderingsproces

Over beleving bij cliënten, doen EFT, oplossingsgerichte en narratieve therapie vooraf geen uitspraken. In alle drie de therapievormen proberen therapeuten cliënten zo goed mogelijk te volgen. Soms een stap vooruit, zoals bij EFT, bij het geven van een empathische interpretatie, vaak ook een stap naar achter.

Qua veranderingsproces zijn er duidelijke verschillen. EFT geeft een duidelijke beschrijving van wat er intrapsychisch verandert tussen partners. Oplossingsgerichte therapie ziet de verandering in het vormen? van een probleemverhaal, naar een beeld en visie over de gewenste toekomst. Narratieve therapie ziet verandering in de verhalen die partners vertellen over hun relatie en waarmee ze betekenis geven. In dat opzicht kunnen oplossingsgerichte en narratieve therapie op elkaar lijken. Oplossingsgerichte therapie lijkt zich meer te richten op gedrag, narratieve therapie eerder op verhalen over de identiteit van partners in hun relatie en de wereld.

Qua opstelling van de therapeut, lijken er veel overeenkomsten. Qua veranderingsproces zijn er belangrijke verschillen. Hier lijken EFT, oplossingsgerichte en narratieve therapie elkaar aan te vullen.

Rol van de therapeut

EFT ziet de rol van de therapeut, als die van een proces consulent. Oplossingsgerichte therapie ziet de rol van de therapeut als zijnde een niet-expert, als iemand die door zijn vraagstelling de gewenste toekomst voor partners naar voren krijgt. Narratieve therapie ziet de rol van de therapeut als die van een onderzoeksjournalist, die problemen onderzoekt, aan de kaak stelt, kijkt naar hun werking en met partners bepaalt hoe zij zich verhouden tot hun problemen en de wereld om hen heen. Alle drie de benaderingen benadrukken dat het in therapie gaat om problemen van ‘gewone’ mensen, niet om ziekte te doen laten verdwijnen.

Combinatie

Belangrijke overeenkomsten zijn dat EFT, oplossingsgerichte en narratieve therapie cliënten zien als gewone mensen met problemen. Qua opstelling volgen ze de cliënten, in hun gedrag, gevoelens en verhalen.

Belangrijke verschillen zijn er in focus op het veranderingsproces en de richting die ze geven. Hier lijken de verschillende benaderingen elkaar aan te vullen. Ook in de rol van de therapeut is er aanvulling bij elkaar te vinden.

Er lijkt een combinatie mogelijk tussen aan de ene kant EFT en aan de andere kant oplossingsgerichte en narratieve therapie. Belangrijke overeenkomst is dat ze een cliënt zien als een mens met problemen. Ook lijkt er genoeg verschillen te zijn, zodat ze elkaar kunnen aanvullen. Hoe zou je dan als therapeut een dergelijke combinatie kunnen maken?