Overgang gezin: help mijn jongste zoon gaat het huis uit!

05-04-2018 - Erik van der Werve

Overgang gezin: help mijn jongste zoon gaat het huis uit!

Kort geleden las ik een bericht van een moeder. Haar zoon van 14 was bezig plannen te maken om te gaan studeren in het buitenland. Het was een goede leerling. Als hij klaar was met zijn VWO, zou hij net 16 zijn. Moeder had meestal het volste vertrouwen in de studiekeuze en het zelfinzicht van haar jongste zoon. Nu twijfelde ze toch sterk of ze het niet moest verbieden. Wat was er aan de hand?

Overgang

Voor een kind zijn er in de opvoeding een aantal overgangen die van betekenis zijn en blijven. Neem bijvoorbeeld de overgang van groep 2 naar groep 3 op de basisschool. Kinderen gaan in groep 3 werken, leren lezen, leren rekenen. Ineens wordt van hen een werkhouding verwacht in de klas. Een dergelijke overgang is er ook als kinderen, of pubers, overgaan van de basisschool, naar het voortgezet onderwijs. Leerlingen krijgen dan een lesrooster en worden zelf verantwoordelijk om op tijd bij de juiste les te zijn. Daarvoor hebben ze meer overzicht nodig. Elke overgang is een stap in de ontwikkeling, een ontwikkeling van nieuwe vaardigheden.

Overgang naar de universiteit

De overgang waar moeder nu over sprak, was een overgang naar een andere school (universiteit). Een overgang naar een universiteit vraagt nieuwe vaardigheden. Een student kiest vakken en studierichtingen die bij hem passen. Met sommige vakken of studierichtingen maak je ook meer kans op de arbeidsmarkt. Aan een student de taak om de verschillende belangen: wat past bij mezelf, waarmee kan ik brood verdienen, met elkaar te verenigen.

Overgang naar zelfstandig wonen

Haar jongste zoon wilde studeren aan een buitenlandse universiteit. Dat betekende dat hij het huis uit zou gaan. Een dergelijke overgang betekent dat iemand zelf zijn leven vorm gaat geven. Dat is een belangrijke vaardigheid in het leven. Als ouder hoop je dat wat je meegegeven hebt, ook waardevol voor je kind zal blijven, als het eenmaal op zichzelf is.

Overgang naar het buitenland

In het buitenland ben je in een andere wereld als  je het vergelijkt met Nederland. Veel dingen kunnen op elkaar lijken, toch zijn er ook grote verschillen. Als je voor langere tijd naar het buitenland gaat, aan jou de taak om de spelregels, afspraken en gebruiken te ontdekken van een cultuur die je niet goed kent. Dat vraagt geduld, reflectie en acceptatie. Een grote en uitdagende opgave.

Overgang gezin

Tot zo ver de overgangen  voor de jongste zoon. Als overgangen zelf gekozen zijn, zijn ze meestal makkelijker te maken, dan overgangen, waarmee je geconfronteerd wordt. Voor het gezin is het vertrek van de jongste zoon ook een grote overgang. Er zijn geen kinderen meer thuis. Wat tot voor kort veel tijd vulde, het opvoeden van je pubers, valt dan weg. Als ouder kom je dan weer terug, waar het ooit begon, bij je eigen partner.  In sommige gezinnen, gelukkig niet veel, is deze overgang voor ouders de aanleiding om uit elkaar te gaan. Kennelijk was de partner relatie dan niet zo goed en is deze niet goed onderhouden.

Antwoord

Blijft natuurlijk de vraag over: wat is er aan de hand? Waar maakt moeder zich zo'n grote zorgen over als de jongste zoon vertrekt. Ze heeft veel vertrouwen in de studiekeuzes en het zelfinzicht van haar jongste zoon. Gaan de zorgen erover dat ze het lastig vindt om zich aan te passen aan een nieuwe situatie? Maakt ze zich zorgen omdat het eigenlijk niet zo goed gaat in de relatie met haar man? Is dat gek? Regelmatig krijg ik een aanmelding dat de opvoeding niet goed gaat. Als we de ui dan afpellen, blijkt er vaak een relatieprobleem tussen ouders te zijn. Wat denk jij dat er aan de hand kan zijn?