Moeder: mijn dochter van 15 bepaalt alles zelf en luistert niet, wat te doen?

28-03-2018 - Erik van der Werve

Moeder: mijn dochter van 15 bepaalt alles zelf en luistert niet, wat te doen?

Vandaag las ik op het forum van ouders.nl een bericht van een moeder. Haar 15 jarige dochter bepaalde alles zelf, ze luisterde niet en hield zich niet aan de regels en afspraken thuis. Ze had een grote mond tegen haar ouders, ze schold hen uit en schreeuwde tegen hen. Het gedrag was begonnen toen het meisje 10 a 11 jaar oud was. Het gezin had allerlei verschillende hulpverleners over de vloer gehad. Jeugdzorg was betrokken, er was een OTS die elk jaar werd verlengd. Het meisje was ook uit huis geplaatst geweest, voor ongeveer 2 jaar. Nu woonde ze ongeveer 1 jaar weer thuis. Het was eerst goed gegaan, nu begon het gedrag weer zoals ouders dat herkenden uit eerder perioden. Er werd gedacht aan een persoonlijkheidsstoornis bij het meisje. Moeder was radeloos, ze wist niet hoe verder met haar dochter en haar gezin.

Hulp

Als je het bericht leest valt op dat de hulp die er geweest is, heeft gewerkt. Immers het meisje is na een uithuisplaatsing van 2 jaar, weer terug gekeerd naar huis. Kennelijk hadden alle betrokken op dat moment voldoende vertrouwen in het meisje en de situatie thuis, zodat ze weer terug naar huis kon. Aan de andere kant valt opdat nu het meisje terugvalt in haar oude gedrag, moeder geen vertrouwen heeft in haar mogelijkheden en die van haar dochter, om de situatie weer te veranderen. Ondanks dat moeder en dochter waarschijnlijk nieuwe vaardigheden hebben geleerd tijdens de hulp die ze gehad hebben, lijken ze terug bij af. Het lijkt tijd voor een evaluatie van de hulp die is geweest, om zo te ontdekken waar mogelijkheden voor hulp liggen.

Evaluatie

Volgens het model van handelingsgerichte diagnostiek, zijn er bij diagnostiek 4 verschillende vragen te onderscheiden:

  1. Onderkennende vragen
  2. Verklarende vragen
  3. Adviserende vragen
  4. Evaluerende vragen

Om een evaluerende vraag te kunnen beantwoorden, is het noodzakelijk om ook de onderkennende, de verklarende en de adviserende vraag eerst te beantwoorden.

Moeder geeft duidelijk aan wat de problemen zijn, de onderkennende vraag lijkt makkelijk te beantwoorden. Dochter luistert niet, gaat haar eigen gang. Als ze wordt aangesproken dan geeft ze een grote mond en schreeuwt. Ze kan dan gaan schelden.

De vraag hoe het komt dat het meisje zich zo gedraagt, is onduidelijk en wordt niet beantwoord. Meestal in de jeugdzorg wordt gedacht dat ouders en kind een gebrek aan vaardigheden hebben. Dat is echter een veronderstelling die met het gezin vaak niet wordt onderzocht. Nu de hulp niet geholpen lijkt te hebben, wordt er gedacht aan een persoonlijkheidsstoornis bij het meisje. Dit wordt meestal individueel onderzocht. Stel dat deze zou worden vastgesteld, zou dat dan een voldoende verklaring bieden voor wat er gebeurd (is) in het gezin en binnen de hulpverlening aan het gezin?

Advies

De verklaring voor het falen van de hulp lijkt de persoonlijkheidsstoornis van het meisje te worden. Redenering is, de hulp beklijft niet, dat zal dan wel aan het karakter van het meisje liggen. Ik vind dit geen goede gang van zaken bij hulpverlening. Bij de meest kwetsbare persoon in het gezin en de (professionele) betrokkenen wordt alle verantwoordelijkheid gelegd voor de oplossing van de problemen. Vader en moeder, en de (professionele) betrokkenen maken zich daarmee compleet afhankelijk van een meisje van 15! Wat dan wel?

Gedrag van mensen heeft betekenis. Wat is de betekenis van het gedrag van het meisje voor het gezin? Helpt ze met haar gedrag het gezin op 1 of andere manier? Zorgt ze door haar gedrag er bijvoorbeeld voor dat vader en moeder stevig bij elkaar blijven? Wat is er nu aan de hand in het gezin, waardoor het meisje zich zo gedraagt? Zijn er veel spanningen en prikkels?

Mijn advies is om de betekenis van het gedrag van het meisje voor het gezin te achterhalen. Om zo de verklarende vraag te kunnen beantwoorden en de hulp die er is geweest, te kunnen gaan evalueren.

Conclusie

Als onduidelijk blijft wat de betekenis van gedrag is en onduidelijk blijft in welke omgeving dit gedrag is ontstaan, is de kans groot dat ondanks veel hulp, een gezin terugvalt in oude patronen.

Heb je een andere mening? Of ben je het juist met me eens? Geef een reactie.