Houvast in de relatie: verbondenheid ontwikkelen

26-05-2016 - Erik van der Werve

Houvast in de relatie: verbondenheid ontwikkelen

Eerder heb ik beschreven hoe partners een destructief patroon in hun relatie kunnen de-escaleren. Hoe ze ervoor kunnen zorgen dat het destructieve patroon steeds minder macht over hun relatie kan uitoefen, zodat er voor hen de ruimte ontstaat om het op een andere manier te gaan doen.

In deze blog bespreek ik wat een eerste stap, een keerpunt, kan zijn, om op een andere manier met hechtingssignalen, hechtingsangsten en hechtingsbehoeften in een partnerrelatie om te gaan.

Wederom ben ik hier erkenning verschuldigd aan Sue Johnson (2008). Wat ik hier bespreek heb ik ontleend aan haar boek: 'Hou me vast, zeven gesprekken voor hechte(re) en veilige relatie'.

Hoe ontwikkelen partners meer houvast in hun relatie?

Even terug naar het patroon...

Bij het beschrijven van het patroon, zijn partners begonnen met het beschrijven van hun gedrag. Stel er zou een vlieg op de muur zitten, wat zou deze vlieg , 'als in een film' voor zich zien? Partners hebben na vergelijken van wat ze hebben opgeschreven, overeenstemming bereikt wat er is gebeurd, tussen hen.

Ontdekken

Daarna zijn partners het patroon ontdekken. Des te meer de ene partner (vul hier een handeling of gedrag in)............, des te meer de andere partner (vul hier een handeling of gedrag in)................... Met het patroon hebben ze ontdekt, dat het patroon hun gedrag verder versterkt en ze daarmee in een vicieuze cirkel terecht komen, een dans die ze beiden niet willen.

De dans is in te delen in 3 categorieën:

  1. 'Zoek de Boef'
  2. 'De Protestpolka'
  3. 'Verstijf en Vlucht'

Gevoelens

Bij het patroon en de dans hebben partners ontdekt welke gevoelens ze hebben. Eerst de gevoelens die meer aan de oppervlakte kunnen liggen, bijvoorbeeld boosheid om wat de ander gedaan heeft (of juist niet gedaan heeft). Daarna meer de gevoelens die dieper liggen en die hechtingssignalen zijn, bijvoorbeeld dat een partner bang is om niet goed genoeg te worden gevonden.

Verder ontmaskeren

Daarna hebben ze, door terug te kijken en stil te staan bij incidenten uit het verleden, het patroon verder kunnen ontdekken. Daarmee hebben ze het kunnen ontdoen van zijn kracht, en het verder kunnen de-escaleren. Het destructieve patroon vaart er wel bij als het in het geheim, onbewust haast, zijn werk kan doen. Ontmaskering ontdoet het van zijn kracht.

Nu ze het patroon hebben ontmaskerd, met elkaar hebben onderzocht hoe het patroon bij hen werkt en welke invloed het heeft op hun gevoel, welke pijnplekken worden geraakt, is de vraag: hoe kunnen ze dit patroon tussen hen veranderen? Hoe kunnen ze zelf weer de regie nemen in hun relatie?

Houvast in de relatie=patroon veranderen

Met het ontdekken van de dieperliggende gevoelens, zijn partners gestuit op hechtingssignalen bij zichzelf. En daarmee zijn ze in contact gekomen met een belangrijke behoefte in zichzelf, in relatie met hun partner.

Door de behoefte aan hun partner te vertellen, en door te reageren op de behoefte die hun partner vertelt, creëren ze met elkaar meer verbondenheid en houvast in hun relatie. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan.

Het ontdekken van hun patroon en de daaronder liggende gevoelens en behoeften is stap 1, het is nog iets anders om de behoefte te gaan uiten en signalen af te geven van wat ze nodig hebben. Als partners dit gaat doen, stappen ze daarmee uit een zone die hen vertrouwd is en die ze goed kennen. Ze begeven zich op onbekend terrein. De volgende oefening (ontleend aan Johnson, 2008), kan hen helpen, om die stap te zetten.

Oefening

De eerste stap tijdens deze oefening is om terug te gaan naar een veilige relatie uit het verleden. De volgende instructie aan partners kan hen helpen:

  • "Denk eens terug aan een veilige relatie uit je verleden, met een minnaar of minnares, een ouder of een dierbare vriend(in). Stel je voor dat die persoon nu voor je staat. Wat zou je hem of haar kunnen vertellen over je diepste behoefte, aan wat je nodig hebt in een relatie? Hoe denk dat hij of zij zou antwoorden?
  • Denk nu eens terug aan een relatie uit het verleden, waarin jij je niet veilig voelde. Wat had je echt nodig van die persoon? Wat zou de reactie van deze persoon zijn geweest?
  • Ga nu door naar de relatie met je huidige partner. Denk aan wat je het meeste nodig hebt om je veilig en bemind te voelen. Schrijf het op en ga daarna het gesprek aan met je partner daarover.

 'Ik heb er de behoefte aan om te voelen en te merken dat................................'

voorbeelden:

  • 'ik bijzonder voor je ben en dat je onze relatie echt naar waarde schat. Ik heb behoefte aan de geruststelling dat ik voor jou nummer 1 ben en dat er niets belangrijker is dan wij'
  • 'ik erop kan rekenen dat je voor me klaarstaat, dat je me niet alleen laat wanneer ik je het meeste nodig heb'
  • 'ik je kan vragen om me vast te houden en dat je begrijpt dat het alleen al heel moeilijk is voor me om die vraag te stellen.''

Als het te moeilijk voor partners is, neem dan een kleinere stap. Laat hen aan elkaar zeggen hoe moeilijk het voor hen is, om hun behoeften duidelijk onder woorden te brengen. Vraag aan de andere partner wat hij of zij kan doen de ene partner daarbij te helpen.

Luisteren

Als je de luisterende partner niet goed wet hoe hij of zij moet reageren, laat hem of haar dat dan zeggen tegen de andere partner. Het gaat erom dat de ene partner er voor de ander wilt zijn, niet om een voorgeschreven reactie.

Noteren

Als partners hun eigen 'hou me vast' gesprek (betiteling door Johnson, 2008) hebben gehad, vraag hen dan de belangrijkste uitspraken van hen beiden op te schrijven. Deze uitspraken helpen hen om meer helderheid te krijgen wat er in hen leeft. En ze helpen bij volgende 'hou me vast' gesprekken.

Werking

De kracht van het communiceren van een behoefte bij een partner, zit in het voorwerk. Hoe langzamer en hoe meer ruimte ze met elkaar genomen hebben, om hun patroon, hun gevoelens en pijnplekken te onderzoeken, hoe duidelijker ze hun behoefte hebben kunnen ontdekken.

Ook bij het uiten van de behoefte werkt dit ook zo. Hoe meer tijd en ruimte partners nemen en hoe meer kleine stappen ze zetten, des te beter de zinnen, de behoefte bij de andere partner zullen vertolken.

Ook is goed te realiseren dat de stappen die partners zetten, geen protocol zijn. Ze kunnen altijd een stap terug.

Conclusie

Door dieper liggende gevoelens en behoefte(n), aan wat de ene partner nodig heeft bij de andere partner, te uiten, creëren ze meer houvast in hun relatie. Dit is geen éénrichtingsverkeer. Met het luisteren naar een partner is de andere partner er ook voor hem of haar en heeft een actieve rol. Ze beïnvloeden elkaar daarmee.

Door zelf hun behoefte te communiceren en te luisteren naar de behoefte bij de andere partner, nemen ze (weer) de regie in hun relatie en kunnen ze van daaruit dichter naar elkaar toe groeien.

Daarmee hoeft het patroon geen vat meer op hen te hebben en kunnen ze (elk vanuit hun behoefte) zelf hun relatie meer vorm gaan geven.

Hiermee is een eerste stap gezet. Net als bij het ontdekken van het destructieve patroon, is het belangrijk te ontdekken, hoe ze verder meer houvast in hun relatie kunnen laten ontstaan.

Bron:

  • Johnson, S. (2008). Houd me vast, zeven gesprekken voor een hechte(re) en veilige relatie. Vertaling door Dick van Alkemade. Utrecht/Antwerpen: Kosmos Uitgevers.