Hoe kunnen partners leren omgaan met destructieve patronen in hun relatie?

16-05-2016 - Erik van der Werve

Hoe kunnen partners leren omgaan met destructieve patronen in hun relatie?

Een eerste stap om uit een destructief communicatie patroon te komen, is wanneer partners ontdekken en herkennen wanneer ze in een destructief patroon verzeild zijn geraakt. In een eerdere blog heb ik beschreven welke 3 destructieve patronen er in relaties zijn (Johnson, 2008):

  1. 'Zoek de boef'
  2. 'De protestpolka'
  3. 'Verstijf en vlucht'

Een tweede stap om uit de destructieve patronen te komen,  is leren omgaan met en leren verdragen van de patronen. Zodat het patroon niet verder escaleert naar ruzies en zorgt voor verwijdering tussen partners. Vraag is: Hoe kunnen partners leren omgaan met destructieve patronen in hun relatie?

Signaal

Een eerste stap in het leren omgaan met een destructief patroon, is het herkennen van het signaal dat het patroon op gang brengt. Partners kunnen hiervoor de volgende oefening doen (ontleend aan Johnson, 2008):

Als .............................., ervaar ik onze verbinding als niet veilig

Laat partners het signaal invullen waaraan ze merken dat de band met hun partner gevaar loopt. Laat hen zo concreet en specifiek mogelijk zijn. Bijvoorbeeld: als ze ruzie maken over de opvoeding van hun zoon, of dochter.

Neiging

Een tweede stap in het leren omgaan met het destructieve patroon is te ontdekken welke neiging een partner heeft, als ze denken of voelen dat de band met hun partner gevaar loopt. Laat iedere partner de volgende zin verder invullen (ontleend aan Johnson, 2008):

Ik heb de neiging om....................... En dat doe ik omdat ik zo probeer om te gaan met moeilijke gevoelens en een manier te vinden om onze dans te veranderen. 

Laat hier een werkwoord invullen, een handeling die ze doen.

Hoop

De derde stap is dat partners ontdekken met welke hoop ze deze handelingen verrichten. Laat partners ieder de volgende zin aanvullen (ontleend aan Johnson, 2008):

Ik doe dat in de hoop dat......................................... 

Gevoel

Als vierde gaan we toe naar het gevoel. Laat iedere partner de volgende zin aanvullen (ontleend aan Johnson, 2008):

Als dat patroon zich ontvouwt, voel ik..........................................

bijvoorbeeld woede, angst, moe, murw

Betekenis

Als vijfde gaan we naar de betekenis die partners dan aan de relatie geven, bij wat er gebeurt: laat iedere partner de volgende zin aanvullen (ontleend aan Johnson, 2008):

Wat ik dan tegen mezelf zeg over onze relatie is........................................

Partners kunnen hier de dramatische conclusie invullen die ze in je gedachten hebben, als het patroon zich voltrekt.

Reactie van de ander...

Als laatste om het patroon in kaar te brengen, gaan we naar de reactie van de ander. Laat beide partners de volgende zin aanvullen (ontleend aan Johnson, 2008):

Wat ik begrijp van de vicieuze cirkel die het ons steeds moeilijker maakt om veilig verbinding te maken, is dat als ik doe wat ik hierboven heb aangegeven, jij dan lijkt................................................

de handeling die de ander doet, bijvoorbeeld afsluiten, of dwingen tot een reactie.

Patroon

Met deze stappen kun je met partners het gehele patroon in kaart brengen. Laat ieder partner de volgende zin invullen (ontleend aan Johnson, 2008):

Hoe meer ik......................................, des te meer jij............................................  En dan zitten we allebei opgezadeld met pijn en isolement. 

Vul hier de werkwoorden in die de danspassen de partners beschrijven.

Afspraak

Ten slotte helpt het als partners een afspraak kunnen maken, als het destructieve patroon zich weer inzet. Laat hen samen de volgende zin invullen (ontleend aan Johnson, 2008):

Misschien kunnen we elkaar waarschuwen als die dans weer inzet. We kunnen die........................ noemen. Als we die dans kunnen onderkennen is dat de eerste stap om de vicieuze cirkel van verlies aan verbondenheid te onderbreken. 

Als het lukt de negatieve spiraal te identificeren en in te zien dat partners er gevangen inzitten, dan kunnen ze gaan leren deze te onderbreken.

Conclusie

Via een aantal stappen is het goed mogelijk het destructieve patroon tussen partners te ontdekken en herkennen. Als partners het patroon herkennen en samen afspreken dat ze elkaar waarschuwen als ze deze dans weer inzetten, zetten partners eerste stap, om de vicieuze cirkel te onderbreken.

Bron:

  • Johnson, S. (2008). Houd me vast, zeven gesprekken voor een hechte(re) en veilige relatie. Vertaling door Dick van Alkemade. Utrecht/Antwerpen: Kosmos Uitgevers.