Hoe kunnen spanningen in een relatie zo hoog oplopen?

24-04-2016 - Erik van der Werve

We kennen het allemaal wel. Je vrouw of man komt thuis. Je hebt de hele dag hard gewerkt, thuis of op je werk. Je vrouw of man stelt je snel een vraag: "Heb je de afwas gedaan?"  Meteen geef je een antwoord: "Waarom vraag je dat aan mij? Jij kan toch ook zien dat er troep op het aanrecht staat?" Aan je antwoord merk je het zo niet had willen zeggen en de spanning tussen jullie zich opbouwt. Je vrouw of man geeft kort een weerwoord:"Waarom moet ik altijd de afwas doen?" Je voelt je niet gezien of gehoord. Je vraagt je af of je ertoe doet in je relatie.

Voorbeeld

Wat hierboven beschreven staat, is een kort voorbeeld hoe in korte tijd ruzie tussen partners kan ontstaan. Hoe komt het eigenlijk dat er zo snel spanningen in een partnerrelatie zijn, tussen personen die zo dichtbij staan en die zich zo afhankelijk van elkaar voelen?

 

Hechting

Een partnerrelatie is een hechtingsrelatie. Hechting is een duurzame affectieve relatie tussen personen. Dat wil zeggen dat een partner er voor de ander wilt zijn, qua gevoel, aanwezigheid, in communicatie, in seksualiteit. Andersom verwacht een partner ook dat de andere partner er voor hem of haar is, luistert en hem of haar ziet zoals hij of zij is. Omdat partners zo dichtbij elkaar staan en ze zo kwetsbaar bij de ander kunnen zijn, kunnen spanningen snel oplopen. Hoe lopen spanningen zo hoog op?

Oplopen van spanningen

Als je wakker wordt in de ochtend, heb je al een bepaalde spanning in je lijf. Deze spanning heb je nodig om op te staan, te gaan ontbijten en je klaar te maken voor je werk, of wat je die dag van plan bent om te gaan doen. Als je de spanning gedurende de dag gaat meten, zul je zien dat er een piek ligt zo rond 11 uur in de ochtend en een piek aan het einde van werk- of schooldag, zo rond 4 uur in de middag. Deze spanning hebben we nodig om goed te presteren.

Te hoog oplopen

Als spanningen echter te hoog worden, een persoonlijke grens over gaan, hebben we in basis maar 3 reacties: vluchten, vechten of verlammen. Dan neemt ons reptielenbrein het over en hebben we nauwelijks toegang tot bijvoorbeeld logisch redeneren of het overzien van mogelijkheden. Dingen die we tijdens een ruzie, als de spanningen hoog oplopen, zo goed kunnen gebruiken. Hoe lopen spanningen zo hoog op in een relatie?

Hoog oplopen van spanningen in je relatie

Zoals ik eerder schreef is een partnerrelatie een hechtingsrelatie. Hechting, een duurzame affectieve relatie, is een basisbehoefte. Als tijdens een ruzie de spanningen hoog oplopen en een partner merkt dat hij of zij het contact en het gevoel met de ander kwijtraakt. Als een partner meer het idee krijgt dat de andere partner hem of haar niet hoort of ziet staan, wordt een partner geraakt in zijn of haar hechtingsbehoefte. Naast de oplopende spanningen, roept dat angst op dat je duurzaam affectieve relatie gevaar loopt. Die angst wordt ervaren als bedreigend. Dat is vaak genoeg om spanningen over een persoonlijke grens te laten gaan.

Cultuur

Neem daarbij nog dat in onze cultuur een partnerrelatie een persoonlijke keuze vergt van 2 mensen en dat er maar een keuze van 1 persoon nodig is om uit elkaar te gaan. Een partnerrelatie is niet alleen een belangrijke duurzame affectieve relatie, het is ook een heel persoonlijke en kwetsbare relatie.

Conclusie

Een partnerrelatie is de meest kwetsbare en persoonlijke relatie. Spanningen kunnen snel oplopen, niet alleen omdat er een meningsverschil of een ruzie is. Ook omdat partners geraakt kunnen worden in hun hechtingsbehoefte en spanningen zo doende over een persoonlijke grens kunnen gaan.